Over-engineering jeszcze nigdy nie był tak tani
Kolejna abstrakcja? Proszę. Kolejny serwis? Zrobione. Kolejne pięćset linii obsługujące przypadek brzegowy, który pewnie nie ma znaczenia? Trzydzieści sekund. Przed AI nadmiarowa złożoność miała naturalny hamulec: czyjś czas i czyjeś zmęczenie. Ktoś musiał to wszystko napisać ręcznie, więc samo się filtrowało, co warto pisać.
Ten hamulec zniknął w punkcie tworzenia; to, co z niego zostało (review, testy, utrzymanie), działa dopiero po fakcie, kiedy złożoność już leży w repozytorium. A złożoność nie jest darmowa nawet wtedy, gdy jej wyprodukowanie jest: każda warstwa i każdy serwis, który dziś powstaje w pół minuty, będzie przez lata czekać na czytanie, rozumienie i debugowanie. Produkcja staniała o rząd wielkości; utrzymanie dużo mniej, a jego suma rośnie z każdą dobudowaną warstwą.
Pytania, których agent sam nie zada
Czy w ogóle powinniśmy to budować? Czy ta abstrakcja czemuś służy? Czy rozwiązujemy prawdziwy problem, czy po prostu bardzo sprawnie produkujemy kod? Czy to, co już jest, wystarczy? I pytanie, które słyszę najrzadziej: czy tu należy przestać?
Agent na każde „dobuduj” odpowie „zrobione”. Odpowiedź „nie, zostawiamy” musi przyjść od kogoś, kto zna kontekst: budżet, zespół, plan na rok. U mnie ostatnie takie „nie” padło przy serwerze MCP: zamiast wyszukiwania semantycznego wybrałem proste zliczanie słów, bo przy kilkunastu tekstach niczego więcej nie potrzeba. Serwer działa, ma niecałe trzysta linii i nikomu ich nie brakuje.
Po czym poznać, że czas przestać budować
Sygnały, które widuję najczęściej. Funkcja, o którą nie prosił żaden użytkownik, ale „skoro tak łatwo dodać”. Abstrakcja „na przyszłość”, której przyszłość nigdy nie nadchodzi. Refaktor, po którym system robi to samo, a żadna z planowanych zmian nie zrobiła się ani trochę łatwiejsza. Wersja 2.0 projektowana, zanim 1.0 zdążyła zarobić pierwszą złotówkę.
Taką złożoność trzeba dziś odsiać decyzją, bo koszt już jej nie odsieje. „Dobre, wystarczy” to wynik rachunku: dalsze budowanie zjada budżet, który mógł pójść na coś, czego użytkownicy naprawdę chcą.
Pisałem niedawno, za co się dziś płaci przy zamawianiu oprogramowania: architekturę, nadzór, odpowiedzialność. Dobry wykonawca różni się dziś od przeciętnego nie tym, ile potrafi dobudować, tylko tym, co potrafi zostawić niezbudowane.
Założenia i źródła
- Cytat: Ben Affleck na konferencji CNBC Delivering Alpha, 13 listopada 2024 (relacja); tłumaczenie własne. Affleck dodał, że „wiedzieć, kiedy przestać” będzie dla AI najtrudniejsze do nauczenia, bo to kwestia smaku — oraz że AI „napisze ci znakomity naśladowczy wiersz brzmiący po elżbietańsku; nie napisze ci Szekspira”.
- Przykład serwera MCP: decyzję i kod opisałem w osobnym tekście; endpoint jest publiczny, można sprawdzić.
- To felieton wokół jednego cytatu. Sygnały z ostatniej sekcji to obserwacje z branży i własnych projektów.